Με το παρόν κείμενο φιλοδοξούμε την έναρξη μιας σειράς άρθρων τα οποία εμπεριέχουν προβληματισμούς και ανησυχίες της κοινωνικής υπηρεσίας του δήμου μας. Η θεματολογία των άρθρων προέρχεται από ζητήματα της σύγχρονης καθημερινότητας τα οποία πιθανόν να απασχολούν τους έφηβους, τους γονείς και συμπολίτες μας. Σκοπός δεν είναι να δώσουμε απαντήσεις, αλλά να δημιουργήσουμε ένα εποικοδομητικό διάλογο σαν πρώτο βήμα. Ελπίζουμε να σας εμπνεύσουμε να συμμετέχετε σε αυτόν τον διάλογο, να αμφισβητήσετε, να συμφωνήσετε ή ακόμα και να ανακαλύψετε νέες προοπτικές.
Η επίδραση των social media στην διαμόρφωση της
«εικόνας του εαυτού» στην εφηβεία.
Η συμβολή της οικογένειας.
Ο έφηβος μέσα στο διαδίκτυο αναζητά και βρίσκει πληροφορίες, εικόνες, δεδομένα από όλο τον κόσμο. Στο διαδίκτυο υπάρχουν διαθέσιμα σημαντικά δίκτυα επικοινωνίας και υποστήριξης, αλλά και ευκαιρίες για να αναπτύξει την δημιουργικότητα του. Υπό αυτό το πρίσμα το διαδίκτυο αποτελεί ένα παράγοντα προστασίας στη ζωή του, καθώς συμβάλει τόσο στην κοινωνική και εκπαιδευτική του εξέλιξη όσο και στην ψυχαγωγία του.
Από την άλλη πλευρά στο διαδίκτυο ο έφηβος μπορεί να έρθει σε επαφή με ψευδείς πληροφορίες, επιθετικό μάρκετινγκ, εκφοβισμό, βίαιη πορνογραφία, ρητορική μίσους, εγκληματική δραστηριότητα και άλλους παράγοντες κινδύνου στους οποίους μπορεί να εγκλωβιστεί νιώθοντας παγιδευμένος.
Στην online1 ζωή του ο έφηβος έρχεται σε επαφή με μια μίξη ερεθισμάτων , όπως συμβαίνει και στην εκτός διαδικτύου ζωή, και αυτό που χρειάζεται είναι σωστή κριτική ικανότητα προκειμένου να χειριστεί αυτά τα ερεθίσματα με κατάλληλο τρόπο.
Οι πληροφορίες που δέχεται μέσω διαδικτύου είναι πολλές και η πρόσβαση σε αυτές είναι πιο εύκολη καθώς όλα συμβαίνουν ακόμα και μέσα στον « προστατευμένο κατά τ΄ άλλα » χώρο του δωματίου του.
Η χρήση των social media2 από τον έφηβο μπορεί να μειώσει την αυτοεκτίμηση του. Τα social media σχετίζονται με συμπεριφορές body shaming3 και fat talk4 τόσο ενάντια στον εαυτό όσο και προς τους άλλους.
Ο έφηβος στην προσπάθεια αυτοπροσδιορισμού του και διψώντας για θετική ανατροφοδότηση και αποδοχή από τους συνομηλίκους του στρέφεται και ψάχνει αυτή την ανατροφοδότηση στα κοινωνική δίκτυα. Το συνεχές άγχος για την τέλεια εικόνα του είναι διαρκώς στο επίκεντρο με αποτέλεσμα να βλέπει τον εαυτό του μέσα από ένα «τοξικό καθρέπτη». Πολλές φορές δεν υπάρχει καθολική υποστήριξη και αποδοχή του εφήβου μέσα στα κοινωνικά δίκτυα με αποτέλεσμα να εκτίθεται συχνά σε αρνητικά σχόλια και να υφίσταται απόρριψη. Όσο περισσότερο ασχολείται με τις φωτογραφίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τόσο περισσότερο συνδέεται με το «αδύνατο ιδανικό» την αυτοαντικειμενικοποίηση5 του σώματος, την έλλειψη ικανοποίησης από την εικόνα του και την επιδίωξη να μοιάζει στα προβαλλόμενα πρότυπα. Επίσης, μαθαίνει ότι η σεξουαλικοποίηση συμπεριφοράς και εμφάνισης θεωρείται επιθυμητή και επιβραβεύεται από τους συνομηλίκους του, με αποτέλεσμα ο έφηβος να εσωτερικοποιεί αυτά τα πρότυπα και να οδηγείται σε αυτοσεξουαλικοποίηση6.
Οι γονείς θα πρέπει να παραμείνουμε στην ουσία
που δεν είναι άλλη από
« Τη σχέση που έχω με τα παιδιά μου»
- Φροντίζω σημαίνει φροντίζω για την αυτονομία σου. Ο γονιός οφείλει να δώσει στον έφηβο τα εφόδια που θα τον βοηθήσουν να πιστέψει στην αξία του, αποφεύγοντας τον αυστηρό έλεγχο και την τιμωρία.
- Ο γονιός θα πρέπει να υπενθυμίζει κάθε τόσο στον έφηβο πως δεν χρειάζεται να είναι τέλειος σε όλα.
- Να αποφεύγει τις συγκρίσεις.
- Θα πρέπει να ενισχύσει την δική του αυτοεκτίμηση ως γονέας αμφισβητώντας τα δικά του αρνητικά μοτίβα σκέψης, καθώς αποτελεί ένα ισχυρό πρότυπο στη ζωή του εφήβου.
- Μέσα στην οικογένεια θα πρέπει να υπάρχουν κανόνες για τη χρήση των social media που θα τηρούνται από όλους.
- Επίσης ο γονιός θα πρέπει να παρέχει στο παιδί του ευκαιρίες για βαθιά σκέψη και ανάλυση.
Ως γονείς,
- Συζητήστε με τα παιδιά σας για ηθικά διλλήματα και για στρατηγικές αντιμετώπισης προβλημάτων. Συζητήστε μαζί τους για το πόσο σημαντικό είναι να έχουν εμπιστοσύνη στις πηγές τους μέσα στο διαδίκτυο και για την ακρίβεια των πληροφοριών που δέχονται.
- Παρέχετε ευκαιρίες για αλληλεπίδραση με άλλους ανθρώπους εκτός διαδικτύου και δώστε κίνητρα για δραστηριότητες όπως ο αθλητισμός.
- Να θυμάστε πως η εκτός διαδικτύου συμπεριφορά μπορεί να σχετίζεται με κάτι που συμβαίνει εντός του διαδικτύου (συνήθως όταν ένας έφηβος αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα στην καθημερινότητά του τείνει να δαπανά περισσότερο χρόνο στο διαδίκτυο).
- Και μην ξεχνάτε πως δεν χρειάζεται να είσαι ειδικός στην τεχνολογία ώστε να βοηθήσεις το παιδί σου να χρησιμοποιεί με ασφάλεια την τεχνολογία καθώς μπορείς
να του προσφέρεις δεξιότητες, ωριμότητα, υγιείς και πλούσιες εμπειρίες ζωής μέσα από τη σύνδεση μαζί του!
1.Online: σε σύνδεση, 2.social media: μέσα κοινωνικής δικτύωσης, 3. Body shaming: το να κάνω κάποιον να αισθανθεί άσχημα για το σώμα του, 4. Fat talk: το να κάνω κάποιον να αισθανθεί άσχημα για το σωματικό του βάρος, 5. Αυτοαντικειμενικοποίηση: βλέπω τον εαυτό μου ως ένα αντικείμενο, 6. Αυτοσεξουαλικοποίηση: να βλέπεις τον εαυτό σου ως ένα αντικείμενο σεξουαλικού περιεχομένου
Αβραμίδου Δήμητρα
Κοινωνική λειτουργός
MSc Κοινωνική εργασία στην Εκπαίδευση
